Wat ik moet weten om geen schijnzelfstandige te zijn
Wanneer je als zelfstandige begint, werk je voor jezelf, zelfs als je samenwerkt met een praktijk. Je bent vrij, maar je bent ook verantwoordelijk. En je moet opletten dat je niet als een verkapte werknemer/schijnzelfstandige wordt behandeld.
Ik ben zelfstandig, geen werknemer: wat ik moet weten om geen schijnzelfstandige te zijn
Wanneer je begint als zelfstandige, werk je voor jezelf, zelfs als je samenwerkt met een praktijk. Je bent vrij, maar je bent ook verantwoordelijk. En je moet opletten dat je niet wordt behandeld als een verkapte werknemer/schijnzelfstandige.
Hier zijn de essentiële punten om te onthouden:
Wat het echt betekent om zelfstandig te zijn:
• Je hebt geen baas : niemand kan je werktijden opleggen, noch werkmethoden of directe bevelen geven.
• Je organiseert je werk zoals je wilt (werktijden, planning, vakanties...).
• Je neemt zelf je risico’s en lasten : belastingen, sociale premies, beroepsverzekeringen, enz.
• Je bepaalt je tarieven (behalve indien er een duidelijk schriftelijk contract over de financiële voorwaarden is).
⚠️ Let op: als een praktijk...
• je een vast rooster oplegt,
• je bestraft bij afwezigheid,
• je vraagt om elke actie te verantwoorden,
• je verbiedt om ergens anders te werken,
• eigen patiënten en materiaal oplegt zonder discussie,
• of je een vast maandsalaris uitkeert,
...dan handelt hij als een werkgever, en de samenwerking is waarschijnlijk illegaal.
Dit kan leiden tot fiscale en sociale sancties voor beide partijen, en jij loopt het risico niet goed gedekt te zijn in geval van geschil of ongeval.
Wat zegt de Belgische wet: de autonomie van de wil van de partijen
• Als zelfstandige moet je een duidelijke samenwerkingsovereenkomst aangaan die duidelijk aangeeft dat:
o Je bent vrij in de organisatie van je werk,
o Je hebt geen hiërarchische relatie,
o Je werkt onder eigen verantwoordelijkheid,
o En je factureert zelf je diensten.
Zelfs als het contract "zelfstandigenovereenkomst" wordt genoemd, doet de titel er niet toe, maar de realiteit op het terrein. Als je je als werknemer gedraagt, kunnen de RSZ of de fiscus je situatie herkwalificeren.
In geval van twijfel of geschil...
Raadpleeg Ask die je indien nodig kan doorverwijzen naar een advocaat gespecialiseerd in sociaal recht.
Hij of zij kan:
• je helpen je rechten en verplichtingen te begrijpen;
• je samenwerkingscontract controleren of nalezen voordat je ondertekent;
• en je verdedigen in geval van conflict of herkwalificatie door de RSZ of de FOD Financiën.